KDV Nasıl Hesaplanır? KDV Dahil ve KDV Hariç Fiyat Formülleri

Katma Değer Vergisi (KDV), mal ve hizmet satışlarında fiyatın üzerine eklenen dolaylı bir vergidir. Etiket fiyatının KDV dahil mi hariç mi olduğunu bilmeden yapılan hesaplar sık sık yanlış çıkar. Bu yazıda iki yönde de nasıl hesap yapacağınızı, güncel oranları ve en çok yapılan hataları bulacaksınız.

Güncel KDV oranları

Türkiye'de üç temel KDV oranı uygulanır:

• Genel oran: %20. İndirimli oranlar kapsamında olmayan çoğu mal ve hizmet.
• İndirimli oran: %10. Cumhurbaşkanı Kararı ile bu orana tabi tutulan belirli mal ve hizmetler.
• Düşük oran: %1. Yine kararla belirlenen sınırlı sayıda kalem; örneğin bazı temel gıdalar ve süreli yayınlar.

Bir ürünün hangi orana tabi olduğunu Cumhurbaşkanı Kararı ekindeki listeler belirler. Emin değilseniz satıcıdan faturadaki oranı kontrol etmesini isteyin.

KDV hariç fiyattan KDV dahil fiyat

KDV hariç fiyatı, 1 + KDV oranı ile çarpın. Oran yüzde olarak yazılıyorsa 100'e bölünür:

KDV dahil fiyat = KDV hariç fiyat × (1 + oran ÷ 100)

Örnek: KDV hariç 1.000 TL olan bir ürüne %20 KDV uygulanırsa 1.000 × 1,20 = 1.200 TL ödersiniz. Bunun 200 TL'si KDV'dir.

KDV dahil fiyattan KDV hariç fiyat

Burada en sık yapılan hata, dahil fiyattan doğrudan %20 çıkarmaktır. Bu yanlıştır, çünkü KDV, dahil fiyatın değil hariç fiyatın yüzdesidir. Doğru yöntem bölmektir:

KDV hariç fiyat = KDV dahil fiyat ÷ (1 + oran ÷ 100)

Örnek: KDV dahil 1.200 TL'lik bir ürün için 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL hariç tutar çıkar. Yanlış yöntemle 1.200 × 0,80 = 960 TL bulurdunuz; aradaki 40 TL'lik fark bu hatanın bedelidir.

Yalnızca KDV tutarını bulmak

Dahil fiyatın içindeki KDV miktarı için şu pratik formülü kullanabilirsiniz:

KDV tutarı = KDV dahil fiyat × oran ÷ (100 + oran)

%20 oranında 1.200 TL'nin içindeki KDV, 1.200 × 20 ÷ 120 = 200 TL'dir. %10 oranında ise 1.100 TL'nin KDV'si 1.100 × 10 ÷ 110 = 100 TL olur.

Hızlı kontrol tablosu

Tevkifat varsa ne değişir?

Bazı işlemlerde (ör. yapım işleri, temizlik, güvenlik hizmetleri, belirli alım satımlar) KDV'nin bir kısmını satıcı değil alıcı hesaplayıp öder. Buna KDV tevkifatı denir. Faturada hesaplanan KDV'nin tamamını değil yalnızca tevkifat dışı bölümünü satıcıya ödersiniz. Bu durumda KDV tevkifatı hesaplama aracı ile oranları ayrı ayrı görebilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

1. Dahil fiyattan yüzde çıkarmak. Yukarıda anlatıldığı gibi bölme kullanın.
2. İndirimden sonra KDV'yi yeniden hesaplamamak. İndirim KDV matrahını da düşürür; KDV indirimli tutar üzerinden hesaplanır.
3. Farklı oranlı kalemleri tek oranla toplamak. Aynı faturadaki ürünlerin oranları farklıysa her kalemi kendi oranıyla hesaplayın.

Hesabı elle yapmak istemiyorsanız KDV hesaplama aracına tutarı ve oranı yazmanız yeterlidir; dahil, hariç ve KDV tutarı anında görünür. Yüzde hesaplarının mantığı için Yüzde hesaplama aracına da göz atabilirsiniz.