Brütten Nete Maaş Nasıl Hesaplanır? Kesintiler ve Örnek Hesap

Maaş pusulanızdaki brüt tutar ile hesabınıza yatan net tutar arasındaki fark, yasal kesintilerden oluşur. Bu kesintilerin ne olduğunu ve hangi sırayla yapıldığını bilirseniz teklif edilen bir maaşın gerçekte ne kadar ele geçeceğini kolayca tahmin edebilirsiniz.

Brütten nete giden yol

Bir çalışanın brüt maaşından sırasıyla şu kalemler düşülür:

1. SGK işçi payı: %14. Sosyal güvenlik primidir ve brüt maaş üzerinden hesaplanır.
2. İşsizlik sigortası işçi payı: %1. Yine brüt maaş üzerinden hesaplanır.
3. Gelir vergisi. Brüt maaştan SGK ve işsizlik kesintileri düşüldükten sonra kalan tutar (gelir vergisi matrahı) üzerinden, kümülatif olarak hesaplanır.
4. Damga vergisi: binde 7,59. Brüt maaş üzerinden alınır.

Hesaplamada SGK primi, aylık 297.270 TL olan prime esas kazanç üst sınırını aşan kısım için alınmaz.

Gelir vergisi neden aydan aya değişir?

Gelir vergisi dilimlidir ve yıl içinde kümülatif işler. Yılın başından itibaren elde edilen vergi matrahı toplanır ve toplam hangi dilime girerse o dilimin oranı uygulanır:

Bu yüzden yılın ilk aylarında net maaşınız yüksek, matrah üst dilime geçtikçe daha düşük olabilir. Ocak ayında aldığınız net ile kasımda aldığınız net aynı brütte bile farklı çıkar. Bu bir hata değil, dilimli verginin doğal sonucudur.

Asgari ücret istisnası

Asgari ücretin gelir vergisi ve damga vergisi kısmı, vergiden istisna tutulur. Brüt asgari ücret şu an 33.030 TL tutarındadır. Çalışanın maaşı asgari ücretin üzerindeyse, istisna yalnızca asgari ücrete denk gelen kısım için uygulanır ve net maaş hesabı buna göre yapılır.

Basit bir örnek mantığı

Brüt maaşınızın 50.000 TL olduğunu varsayın (örnektir):

• SGK işçi payı: 50.000 × %14 = 7.000 TL
• İşsizlik: 50.000 × %1 = 500 TL
• Gelir vergisi matrahı: 50.000 − 7.000 − 500 = 42.500 TL
• Gelir vergisi: matrahın bulunduğu dilime göre hesaplanır
• Damga vergisi: 50.000 × binde 7,59 = 379,50 TL

Net maaş, brüt tutardan bu kalemlerin toplamı çıkarılarak bulunur. Gelir vergisi kümülatif olduğu için ayın sırasına göre değişir; bu yüzden tek bir "çarpan" ile hızlı hesap yapmak yanıltıcıdır.

Netten brüte geçmek

İş tekliflerinde çoğu zaman "net 40.000 TL" gibi bir rakam konuşulur. İşverenin ödeyeceği toplam maliyeti ve sözleşmeye yazılacak brüt tutarı bulmak için ters yönde hesap gerekir. Bunun için Netten brüte maaş hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Yan hakları unutmak. Yemek, yol gibi ödemelerin bir kısmı vergiye tabi olabilir.
• Eksik ay sayısıyla hesap yapmak. Gelir vergisi dilimi yıl içinde ilerler; sadece ocak ayına bakıp yıllık net tahmin etmek yanıltıcıdır.
• İşveren maliyetini net maaşla karıştırmak. İşveren, brüt maaşın üzerine SGK ve işsizlik işveren paylarını da öder.

Kendi rakamlarınızla denemek için Brütten nete maaş hesaplama aracını açın; aylık dökümü de görebilirsiniz. Vergi dilimlerini ayrıca incelemek isterseniz Gelir vergisi hesaplama sayfası yardımcı olur.