Kira Artış Oranı Nasıl Hesaplanır? Yasal Sınır ve Örnek

Kira sözleşmesi yenilenirken ev sahibinin isteyebileceği en yüksek artış oranı yasayla sınırlandırılmıştır. Bu sınırı doğru hesaplamak, hem kiracının hem ev sahibinin haklarını korur. Aşağıda kuralın ne olduğunu ve nasıl hesaplanacağını adım adım bulacaksınız.

Yasal çerçeve

Konut ve çatılı işyeri kiralarında, yenilenen kira dönemi için uygulanacak artış, Türk Borçlar Kanunu'na göre bir önceki kira yılındaki TÜFE'nin on iki aylık ortalamasındaki değişim oranını geçemez. Geçici bir düzenleme ile bir dönem uygulanan %25'lik sabit üst sınır 2024 yılında sona ermiş, bu tarihten sonra kural TÜFE ortalamasına dönmüştür.

Bu sınır yenileme dönemi artışı içindir. Sözleşmede daha düşük bir oran ya da "artış yapılmaz" diye bir hüküm varsa, taraflar anlaşarak bu hükme uyarlar.

Hesaplama adım adım

1. Yenileme ayını belirleyin. Sözleşmenin yenileneceği ayı (ör. Mayıs) bulun.
2. Son 12 ayın TÜFE endekslerini alın. Yenileme ayından bir önceki aya kadar geriye doğru 12 ayın endeks değerlerini TÜİK'ten bulun.
3. Ortalamasını alın. Bu 12 değerin aritmetik ortalamasını hesaplayın.
4. Bir önceki 12 aylık ortalamayla kıyaslayın. Aynı yöntemle bir yıl öncesinin 12 aylık ortalamasını bulun.
5. Oranı hesaplayın:

Artış oranı (%) = (Son 12 aylık ortalama ÷ Önceki 12 aylık ortalama − 1) × 100

Örnek

Bu 12 ay ortalaması 2.800, bir önceki 12 ay ortalaması 2.200 olsun (örnektir):

2.800 ÷ 2.200 = 1,2727 → yasal en yüksek artış yaklaşık %27,27.

Mevcut kira 20.000 TL ise yeni kira en fazla 20.000 × 1,2727 = 25.454 TL olabilir.

Yıllık enflasyonla karıştırılan nokta

Çok kişi "yıllık enflasyon oranı kadar zam yapılır" diye düşünür, bu tam doğru değildir. Kira artışında kullanılan oran 12 aylık ortalama değişimidir; yıllık (nokta noktaya) enflasyondan farklıdır. Enflasyon yükselirken ortalama oranı genelde daha düşük, düşerken daha yüksek çıkar. Bu yüzden iki rakamı birbirinin yerine kullanmayın.

Pratik ipuçları

• Bu sınır, konut ve çatılı işyeri kiralarında yenileme dönemi artışı içindir. Sözleşmenizde farklı bir hüküm varsa sözleşmenizi ve güncel mevzuatı birlikte değerlendirin.
• Artış, ev sahibinin isteyebileceği en yüksek orandır; taraflar daha düşük bir oranda anlaşabilir.
• Uyuşmazlık halinde kira tespit davası gündeme gelebilir; bu durumda hâkim, emsal kiraları ve rayiç bedeli de değerlendirir.

Hesabı sizin için yapalım

TÜİK verilerini elle toplamak yerine Kira artış oranı hesaplama aracına mevcut kira bedelinizi ve yenileme ayını yazmanız yeterlidir. Araç, güncel TÜFE endekslerini kullanarak yasal sınırı ve yeni kira tutarını gösterir. Genel enflasyon hesabını görmek için Enflasyon hesaplama, yüzde artış mantığı için Yüzde hesaplama sayfalarına bakabilirsiniz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kira uyuşmazlıklarında bir avukata danışmanız doğru olur.